Bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của nhân dân

09:06 | 25/06/2018
|

Luật Tiếp cận thông tin đã được thông qua tại kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa XIII và sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2018. Đây được coi là sự kiện, hành lang pháp lý quan trọng trong việc thể chế hóa chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước, bảo vệ quyền lợi chính đáng, cơ bản của công dân; 

Luật Tiếp cận thông tin đã được thông qua tại kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa XIII và sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2018. Đây được coi là sự kiện, hành lang pháp lý quan trọng trong việc thể chế hóa chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước, bảo vệ quyền lợi chính đáng, cơ bản của công dân; nâng cao tính công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của cơ quan Nhà nước góp phần phòng, chống tham nhũng, thúc đẩy phát triển KT – XH.

Đồng chí Phan Thị Ngọc Bích, Trưởng phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật (Sở Tư pháp) cho biết: Quyền tiếp cận thông tin là một trong các quyền cơ bản của con người đã được ghi nhận trong Công ước quốc tế và Hiến pháp Nước CHXH chủ nghĩa Việt Nam.

Những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật quy định về thực hiện và bảo đảm thực hiện quyền được thông tin của công dân góp phần xây dựng một xã hội cởi mở về thông tin; xây dựng Chính phủ công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình cao trong hoạt động quản lý, điều hành đất nước.

Tuy nhiên, việc thực hiện quyền được thông tin và các chính sách pháp luật về quyền được thông tin của công dân thời gian qua còn có những vướng mắc, bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn trong tình hình mới. Việc công khai và cung cấp thông tin của các cơ quan nhà nước mới chỉ đáp ứng một phần nhu cầu của người dân, trong khi đó, nhu cầu nắm bắt thông tin của nhân dân ngày càng cao.

Bên cạnh đó, việc cơ quan nhà nước không cung cấp thông tin chính thống, chính xác, đầy đủ, kịp thời trong một số trường hợp đã tạo cơ hội cho những thông tin không đúng sự thật, gây dư luận xấu, ảnh hưởng đến trật tự và ổn định xã hội, sự đồng thuận của nhân dân trong việc xây dựng và triển khai thực hiện một số chính sách, pháp luật. Việc không công khai hoặc "bưng bít" thông tin còn tạo ra những “khoảng tối” cho sự lạm dụng quyền hạn để trục lợi”.

Nhằm khắc phục tình trạng một số thông tin không chính xác, không đúng sự thật gây dư luận xấu, ảnh hưởng đến trật tự và ổn định xã hội, tại kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật Tiếp cận thông tin (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2018).

Đây được coi là sự kiện pháp lý quan trọng, thể chế hóa chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước về "mở rộng dân chủ, bảo đảm quyền công dân, quyền con người", "tạo cơ chế nhân dân thực hiện đầy đủ quyền làm chủ, nhất là dân chủ trực tiếp", "bảo đảm quyền được thông tin" của công dân; đồng thời, là công cụ giúp phòng, chống tham nhũng, tạo điều kiện để công dân tham gia quản lý Nhà nước và xã hội, tăng trách nhiệm giải trình của cơ quan Nhà nước.

Với 5 Chương, 37 Điều, Luật Tiếp cận thông tin quy định cụ thể về việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân; nguyên tắc, trình tự, thủ tục thực hiện quyền tiếp cận thông tin; trách nhiệm, nghĩa vụ của cơ quan Nhà nước trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.

Theo đó, khi có yêu cầu cung cấp thông tin, người dân có thể đến trụ sở của cơ quan nhà nước yêu cầu cung cấp thông tin hoặc gửi phiếu yêu cầu qua mạng điện tử, dịch vụ bưu chính, fax đến cơ quan cung cấp thông tin để được cơ quan chức năng giải đáp. Việc cung cấp thông tin theo yêu cầu được thực hiện bằng hình thức trực tiếp tại trụ sở cơ quan cung cấp thông tin hoặc qua mạng điện tử, dịch vụ bưu chính, fax.

Với nhiều lợi ích về kinh tế; tăng hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước; củng cố niềm tin của nhân dân đối với hoạt động quản lý của nhà nước; tác động tích cực đến sự tuân thủ pháp luật của cán bộ, công chức, người dân, doanh nghiệp... Luật Tiếp cận thông tin có hiệu lực và đi vào cuộc sống sẽ nhận được sự đồng thuận cao trong nhân dân.

Bà Nguyễn Thị Hoa, Trưởng thôn Đinh Xá, xã Nguyệt Đức (Yên Lạc) cho biết: “Khi Nhà nước cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời các thông tin thì mỗi người dân sẽ được tiếp cận nhiều thông tin, nâng cao hiểu biết, tự giác thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật của nhà nước, địa phương; chủ động thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình, cũng như tham gia vào các hoạt động của Nhà nước và xã hội.

Việc công khai, minh bạch thông tin nhất là các thông tin liên quan trực tiếp đến việc thực hiện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân như: Thông tin trong lĩnh vực quy hoạch đất đai, giao thông, xây dựng, đền bù, giải phóng mặt bằng... giúp người dân hiểu rõ vấn đề, hạn chế việc khiếu nại – tố cáo; góp phần tích cực phòng, chống tham nhũng, lãng phí”.

Để triển khai thực hiện Luật Tiếp cận thông tin một cách đồng bộ, hiệu quả, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch, chỉ đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể, các địa phương quán triệt, tuyên truyền, phổ biến nội dung của Luật Tiếp cận thông tin và Nghị định số 13/2018/NĐ-CP ngày 23/01/2018 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Tiếp cận thông tin cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và nhân dân bằng nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng đối tượng, địa bàn.

Đồng thời, thực hiện lập, vận hành cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử; xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin mà cơ quan có trách nhiệm cung cấp theo quy định, bảo đảm thông tin có hệ thống, đầy đủ, toàn diện, kịp thời, dễ dàng tra cứu; củng cố, kiện toàn công tác văn thư, lưu trữ, thống kê phục vụ cho việc cung cấp thông tin. Chủ động bồi dưỡng, nâng cao năng lực, chuyên môn, nghiệp vụ cho người được giao nhiệm vụ cung cấp thông tin trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.

Thu Nhàn