Đổi mới công tác xét xử lưu động

11:05 | 04/05/2018
|

Nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng trực quan, thực tiễn đến người dân cũng như phòng ngừa, răn đe những đối tượng có ý định phạm pháp,

Nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng trực quan, thực tiễn đến người dân cũng như phòng ngừa, răn đe những đối tượng có ý định phạm pháp, những năm qua, Tòa án nhân dân (TAND) 2 cấp trong tỉnh đã tăng cường đưa các vụ án về xét xử lưu động tại cơ sở; qua đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong nhân dân, đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Vào những ngày giữa tháng 7/2017, tại phường Liên Bảo, thành phố Vĩnh Yên, TAND tỉnh phối hợp với VKSND tỉnh tổ chức xét xử lưu động vụ án hình sự đối với bị cáo Phan Văn Thức về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Đây chỉ là một trong nhiều phiên tòa lưu động của TAND tỉnh tổ chức tại cơ sở, rất đông người dân đã đến tham dự phiên tòa.

Phiên tòa xét xử lưu động bị cáo Bùi Văn Mạnh về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Ảnh: Trường Khanh

Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử và kiểm sát viên đã phân tích rõ hành vi phạm tội của các bị cáo cùng các quy định của pháp luật liên quan để có một bản án công tâm, thích đáng, đồng thời giúp người dân biết hành vi mua bán trái phép chất ma túy là nguy hiểm cho xã hội.

Theo thống kê của TAND tỉnh, từ đầu năm 2017 đến nay, đơn vị đã tiến hành xét xử lưu động 239 vụ án (chiếm gần 28% các vụ án hình sự) tại cơ sở. Các vụ án đưa ra xét xử lưu động tập trung vào các loại án đang có xu hướng gia tăng, gây bức xúc trong nhân dân, như: Mua bán, tàng trữ trái phép chất ma túy; trộm cắp tài sản; cố ý gây thương tích; giết người…

Để nâng cao hiệu quả tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, tăng tính răn đe, phòng ngừa tội phạm từ những phiên tòa lưu động, TAND tỉnh phối hợp với Công an tỉnh, VKSND tỉnh lựa chọn địa điểm xét xử thường là nơi xảy ra vụ án hoặc nơi cư trú của các bị cáo để xét xử.

Trong mỗi phiên tòa, TAND các cấp lựa chọn những thẩm phán, hội thẩm nhân dân, thư ký phiên tòa có kinh nghiệm, trình độ chuyên môn vững vàng. Quá trình thụ án, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, phối hợp trao đổi chuyên môn, nghiệp vụ giữa các thẩm phán nhằm đưa ra phương án giải quyết phù hợp, chính xác, đúng các quy định của pháp luật.

Ngoài ra, TAND 2 cấp trong tỉnh còn phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc chuẩn bị các điều kiện cần thiết để phiên tòa phát huy hiệu quả tuyên truyền.

Đồng chí Đỗ Anh Cường, Phó Chánh án TAND tỉnh cho biết: Thực thế cho thấy, các phiên tòa xét xử lưu động hiện nay có sức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật rất cao đối với các tầng lớp nhân dân. Đặc biệt, có tác dụng phòng ngừa tội phạm, răn đe đối với các đối tượng có ý định phạm pháp.

Song, các phiên tòa xét xử lưu động hiện nay đang bộc lộ nhiều khó khăn, bất cập cần được tháo gỡ như: Kinh phí tổ chức quá lớn, công tác bảo vệ phiên tòa hết sức khó khăn, gây áp lực cho địa phương khi phải đưa cả bị cáo, người bị hại, người làm chứng… ra nơi công cộng, nhiều bị cáo và người thân bị cáo cảm thấy xấu hổ, mặc cảm khi người nhà bị đưa ra xét xử ở phạm vi, mức độ quá rộng, rồi phải chịu sự dè bỉu, bêu riếu của người dân địa phương hoặc của những người chưa từng quen biết…

Để khắc phục những hạn chế và bảo đảm sự công bằng, bình đẳng trong các phiên tòa, mới đây, Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình đã ký ban hành Thông tư 01/2017/TT-TANDTC quy định về phòng xử án.

Theo Thông tư này, điểm đổi mới đột phá đối với phòng xử án hình sự sơ thẩm, phúc thẩm là vị trí của Hội đồng xét xử được bố trí trên bục cao nhất, phía dưới Quốc huy. Vị trí của thư ký phiên tòa được bố trí dưới một cấp. Vị trí của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân và luật sư được bố trí đối diện với nhau trên cùng một mặt bằng và ở dưới vị trí của thư ký phiên tòa. Vành móng ngựa được thay thế bằng bục bị cáo, có rào chắn phía dưới nhằm bảo đảm an ninh trật tự.

Đặc biệt, phần tranh luận, bị cáo, người bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự được quyền trình bày ý kiến tranh luận của mình, được tham gia đối đáp các ý kiến, quan điểm trái ngược với ý kiến, quan điểm của mình một cách công bằng, dân chủ và khách quan.

Thời gian tới, TAND tỉnh sẽ đẩy mạnh việc xét xử lưu động với phòng xử án mới, nhằm bảo đảm hoạt động tranh tụng được tiến hành hiệu quả, bản án được tuyên đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Đồng thời, sẽ tăng cường xét xử lưu động tại các cơ sở giáo dục, trại tạm giam, cơ sở cai nghiện ma túy nhằm giáo dục, răn đe các đối tượng, phòng ngừa tội phạm.

Những phiên tòa xét xử lưu động tại cơ sở đều mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc, giúp người dân hiểu rõ hành vi phạm tội của các bị cáo là gây nguy hiểm cho xã hội và ảnh hưởng tới an ninh trật tự tại địa phương. Phía sau mỗi phiên tòa xét xử lưu động sẽ là những hiệu quả tích cực, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức pháp luật trong nhân dân, tăng tính răn đe, phòng ngừa tội phạm.

Kim Hiền