Tháo dỡ lưới điện hạ áp nông thôn xuống cấp: Chưa xác định rõ trách nhiệm

02:09 | 12/09/2017
|

Giai đoạn 2000 - 2005, nếu lưới điện hạ áp nông thôn (HANT) là niềm tự hào của nhiều địa phương bởi có vai trò quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội và phục vụ đời sống sinh hoạt nhân dân thì sau gần 15 năm nó đang trở thành “bãi phế liệu” ở trên cao.

Giai đoạn 2000 - 2005, nếu lưới điện hạ áp nông thôn (HANT) là niềm tự hào của nhiều địa phương bởi có vai trò quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội và phục vụ đời sống sinh hoạt nhân dân thì sau gần 15 năm nó đang trở thành “bãi phế liệu” ở trên cao. Do không hoạt động, lại phơi nắng phơi mưa lâu ngày nên hầu hết lưới điện HANT ở nhiều địa phương đều xuống cấp. Đáng quan ngại hơn, hầu hết các lưới điện này chưa được tháo dỡ bởi quá trình bàn giao giữa các bên chưa xác định rõ trách nhiệm, điều này ảnh hưởng không nhỏ đến mỹ quan và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi mưa bão xảy ra.

Khu vực ngã ba xã Đại Tự có 3 chiếc cột điện, trong đó 1 chiếc cũ không sử dụng. Nơi đây xuất hiện chiếc "mạng nhện" lớn do dây điện đan xen, chồng chéo nhau. Ảnh Thế Hùng

Năm 2015, sau khi hoàn thành chương trình xây dựng NTM, cơ sở vật chất, hạ tầng ở xã Đại Tự (Yên Lạc) được quan tâm, đầu tư. Đi trên con đường bê tông to, đẹp dẫn về UBND xã Đại Tự (Yên Lạc) ai cũng thấy phấn khởi trước diện mạo khang trang, đổi mới ở một vùng quê. Tuy nhiên, cũng trên con đường ấy tồn tại hệ thống lưới điện HANT cũ kỹ, lạc hậu chạy song song hai bên đường khiến nhiều người thấy băn khoăn. Theo quan sát, mặc dù không còn hoạt động, song những chiếc cột điện đen, xù xì, chằng chịt dây vẫn chưa tháo dỡ và được “chôn” cạnh những cột điện trung thế mới cao vút. Nếu những chiếc cột điện mới vừa cao, vừa nhẵn và sáng bóng thì cột cũ thấp, lại có thêm những chiếc xà đơn bằng sắt hoen rỉ đóng ngang, tạo điều kiện thuận lợi các “nhà mạng” treo đủ thứ dây thông tin, cáp truyền hình... hình thành nên chiếc “mạng nhện” khổng lồ trên không.

Ông Ngô Gia Long, Chủ tịch UBND xã Đại Tự cho biết: Trước đây, địa phương có 3 HTX dịch vụ điện, song năm 2008, 3 HTX đều đã bàn giao lưới điện cho ngành điện quản lý. Mặc dù ngành điện đã tiếp nhận lưới điện HANT được gần 10 năm, song việc hỗ trợ, thanh toán kinh phí xây dựng, cải tạo lưới điện HANT chưa thực hiện được do các bên không đạt được thỏa thuận như mong muốn. Bên cạnh đó, lưới điện HANT không sử dụng cũng chưa được tháo dỡ khiến bộ mặt nông thôn mới phần nào bị ảnh hưởng.

Được biết, hiện nay, xã Đại Tự có khoảng 500 cột điện và hàng chục km đường dây thuộc lưới điện HANT cũ. Sau khi bàn giao, ngành điện đã đầu tư lưới điện trung thế, tuy nhiên vẫn tận dụng một số cột, đường dây của lưới điện hạ thế. Phần lớn cột điện và đường dây cũ đến nay không hoạt động nhưng ngành điện và HTX không tiến hành tháo dỡ nên tồn tại tình trạng cột mới và cột cũ chồng chéo, đan xen nhau. Do số lượng cột điện nhiều nên mật độ cột ở 2 bên đường khá dày. Thậm chí, có điểm xuất hiện tới 4 chiếc cột điện “chôn” san sát nhau tạo điều kiện thuận lợi cho các cá nhân, tổ chức treo, dán biển quảng cáo tràn lan, bừa bãi. Có chiếc cột điện cũ còn nghiêng ngả, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn khi mưa bão xảy ra.

Anh Nguyễn Đình Thiết, thôn Đại Tự 3, xã Đại Tự (Yên Lạc) cho biết: "Trước cửa gia đình tôi có tới 3 chiếc cột điện lớn, trong đó có 1 chiếc cột cũ không hoạt động đã lâu nhưng chưa tháo dỡ. Các cột điện này không những vướng, gây cản trở việc đi lại mà phía trên đầu cột còn có hàng trăm dây điện, dây thông tin, cáp truyền hình... chằng chịt trông vừa phản cảm vừa tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Nhiều lần gia đình tôi đã kiến nghị với các cơ quan chức năng song đến nay vẫn chưa được giải quyết".

Không riêng Đại Tự, 40/137 xã, thị trấn sau khi bàn giao lưới điện HANT cho ngành điện quản lý đều chưa thực hiện tháo dỡ cột điện, dây diện cũ. Có mặt ở xã Đạo Đức (Bình Xuyên), chúng tôi ghi nhận một số cột điện cũ còn có dấu hiệu nứt, vỡ, lộ thiên cả những cây sắt bên trong.

Ông Nguyễn Văn Ngừng, Phó Chủ tịch UBND xã Đạo Đức cho biết: Xã Đạo Đức có 3 HTX dịch vụ điện thì 2 HTX là Yên Lỗ và Mộ Đạo đã bàn giao lưới điện cho ngành điện quản lý vào năm 2010, còn HTX Đạo Đức vẫn đang hoạt động. Đối với các tuyến, lộ điện hạ áp sau khi bàn giao đến nay cơ bản chưa được tháo dỡ. Về phía chính quyền, chúng tôi không thể thực hiện việc tháo dỡ được bởi đây là tài sản của các xã viên. Nếu tổ chức tháo dỡ phải có kinh phí và sự đồng ý của người dân.

Ông Nguyễn Hồng Dương, Chủ nhiệm HTX dịch vụ nông nghiệp Mộ Đạo cho biết: Sau khi bàn giao lưới điện, HTX dịch vụ nông nghiệp Mộ Đạo cũng dừng hoạt động. Do đó, chúng tôi không có bất kỳ nguồn thu nào để tổ chức tháo dỡ lưới điện cũ. Theo tính toán, giá trị lưới điện cũ nếu đem bán thanh lý cũng không đủ chi phí để thuê người tháo dỡ nên chúng tôi đành phải để nguyên hiện trạng từ đó đến nay.

Được biết, trước kiến nghị đề xuất tháo dỡ lưới điện HANT của nhiều cử tri và địa phương, Công ty Điện lực Vĩnh Phúc đã có văn bản số 483 ngày 10/3/2016 trả lời: “Ngành điện thực hiện phương án nhận bàn giao nguyên trạng lưới điện, khi đầu tư cải tạo đến đâu sẽ trả lại vật tư lưới cũ cho địa phương quản lý, thực hiện tháo dỡ, thu hồi phần tài sản này. Ngành điện chỉ hỗ trợ về biện pháp an toàn và kỹ thuật thi công”.

Như vậy có thể thấy, việc tháo dỡ lưới điện HANT ở nhiều địa phương hiện nay rất khó khăn, trong đó vướng mắc chính là việc xác định trách nhiệm, kinh phí thực hiện.

Trao đổi về vấn đề này, ông Đỗ Như Hoàn, Trưởng Phòng Quản lý Điện (Sở Công Thương) khẳng định: Hiện nay, thực trạng lưới điện HANT xuống cấp, không hoạt động và chưa tiến hành việc tháo dỡ xảy ra ở nhiều địa phương. Trong đó, hầu hết là ở các xã đã thực hiện bàn giao lưới điện cho ngành điện quản lý. Nguyên nhân là do khi thực hiện bàn giao các bên không xác định rõ trách nhiệm tháo dỡ lưới điện HANT thuộc về HTX hay ngành điện nên phát sinh những tồn tại nêu trên. Trên thực tế, các văn bản nhà nước cũng không quy định trách nhiệm tháo dỡ lưới điện HANT cho cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức nào do đó việc giải quyết cơ bản khó khăn, cần tìm hướng giải quyết trong thời gian sớm nhất.

Hà Trần