Người góp phần gìn giữ và phát huy nét đẹp trong tín ngưỡng thờ Mẫu

08:11 | 09/11/2018
|

Bằng lòng tôn kính đối với các thánh Mẫu, đam mê và tâm huyết, nhiều thanh đồng trong cả nước đã dựa trên nền tảng truyền thống, đưa lên sân khấu những màn tái hiện lại tín ngưỡng thờ Mẫu thông qua các màn diễn xướng, hầu đồng, hát chầu văn. 

Bằng lòng tôn kính đối với các thánh Mẫu, đam mê và tâm huyết, nhiều thanh đồng trong cả nước đã dựa trên nền tảng truyền thống, đưa lên sân khấu những màn tái hiện lại tín ngưỡng thờ Mẫu thông qua các màn diễn xướng, hầu đồng, hát chầu văn. Từ đó, vừa phổ biến tín ngưỡng thờ Mẫu - Di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam được UNESCO công nhận đến với đông đảo công chúng, vừa quảng bá và phát huy nét đẹp trong tín ngưỡng thờ Mẫu. Tiêu biểu trên địa bàn tỉnh phải kể tới thanh đồng Nguyễn Thị Hương ở thị trấn Hương Canh (Bình Xuyên).

Tiết mục Chúa Đệ Nhất Tây Thiên do thanh đồng Nguyễn Thị Hương cùng dàn nhạc dân tộc và tốp múa phụ họa trình diễn đạt giải Tiết mục trình diễn xuất sắc tại Liên hoan Hát Văn, hát Chầu văn toàn quốc năm 2018. Ảnh T.L

Chất giọng trầm ấm, vẻ ngoài rạng rỡ là những ấn tượng đầu tiên khi chúng tôi gặp thanh đồng Nguyễn Thị Hương trong một buổi chiều đầu thu. Qua câu chuyện, chúng tôi được biết, thanh đồng Nguyễn Thị Hương sinh năm 1966, là con một trong gia đình thuần nông.

Thời trẻ, bà say mê tìm hiểu nghệ thuật tín ngưỡng thờ Mẫu. Để góp phần nhỏ bé của mình trong việc gìn giữ nét đẹp tâm linh truyền thống của dân tộc, thanh đồng Nguyễn Thị Hương đã xây điện thờ và rước tượng Phật, Thánh theo nghi lễ thờ Mẫu tại gia. Bà luôn tâm niệm rằng, người làm con của Mẫu trước hết phải có chữ “Tâm”, phải giữ gìn được đạo đức.

Năm 2012, thanh đồng Nguyễn Thị Hương là đại diện duy nhất của Vĩnh Phúc được Trung tâm Văn hóa tỉnh mời tham dự Liên hoan khảo sát nghi lễ Chầu văn của người Việt Nam do Hội UNESCO Bảo tồn văn hóa dân tộc Việt Nam tổ chức tại đền thờ Đức Tổ họ Trần, thôn Phương La, xã Thái Phương, huyện Hưng Hà (Thái Bình) và đạt giải Vàng xuất sắc toàn diện. Cùng năm, bà vinh dự được Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam mời dự hội thảo khoa học “Đức Thánh Trần Hưng Đạo”.

Đặc biệt, tại Festival Huế năm 2018 - nơi quy tụ các nghệ nhân dân gian thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu trên khắp cả nước, thanh đồng Nguyễn Thị Hương cùng dàn nhạc dân tộc và tốp múa phụ họa đã trình diễn xuất sắc 3 tiết mục: Chúa Đệ Nhất Tây Thiên, Quan lớn đệ Tam, Cô bé Minh Lương; được Ban tổ chức cấp Giấy chứng nhận và khen thưởng.

Tái hiện lại tín ngưỡng thờ Mẫu trên một không gian sống hiện đại, xuyên suốt các màn biểu diễn trên sân khấu, bằng sự đầu tư có chọn lọc trong mỗi vấn hầu, từ trang phục, hầu cận đến cung văn, vũ đạo... thanh đồng Nguyễn Thị Hương đã cống hiến cho người xem những tiết mục sống động, thể hiện sự thành kính, ca ngợi công ơn của các vị Thánh, Mẫu; tái hiện lại hình ảnh oai hùng của các vị tướng, anh hùng dân tộc đã có nhiều công lao xây dựng và bảo vệ đất nước. Từ đó, đưa khán giả đến với những cung bậc thăng hoa của cảm xúc. Đây chính là cách thanh đồng Nguyễn Thị Hương theo đuổi để quảng bá tín ngưỡng thờ Mẫu đến với đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Chia sẻ với chúng tôi, thanh đồng Nguyễn Thị Hương cho biết: "Việc thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của thế giới như một chìa khóa mở cửa cho loại hình nghệ thuật hát chầu văn, diễn xướng, hầu đồng đến gần hơn với người dân và bạn bè quốc tế. Tôi đã truyền lại nghệ thuật hát hầu đồng cho con trai thứ 3 là Nguyễn Văn Thuần (sinh năm 1992) và thường xuyên dạy bảo con cháu phát huy, gìn giữ truyền thống dân tộc".

Ngoài những đóng góp trong công tác bảo tồn và gìn giữ nét đẹp truyền thống của văn hóa đạo Mẫu, thanh đồng Nguyễn Thị Hương còn tích cực công đức xây dựng, tôn tạo chùa, đình, đền, miếu trên địa bàn tỉnh; tham gia các hoạt động từ thiện, nhân đạo, quyên góp gạo, tiền ủng hộ đồng bào miền Trung, được nhân dân trong vùng kính trọng.

Ngọc Lan