Còn nhiều lao động xuất khẩu "chui"

09:11 | 04/11/2019
|

Đẩy mạnh xuất khẩu lao động (XKLĐ) là một trong những chủ trương của tỉnh nhằm góp phần giảm nghèo, nâng cao thu nhập và từng bước chuẩn hóa đội ngũ công nhân, lao động theo hướng chuyên nghiệp. 

Đẩy mạnh xuất khẩu lao động (XKLĐ) là một trong những chủ trương của tỉnh nhằm góp phần giảm nghèo, nâng cao thu nhập và từng bước chuẩn hóa đội ngũ công nhân, lao động theo hướng chuyên nghiệp. Để tạo điều kiện thuận lợi cho lao động đi xuất khẩu, ngoài thực hiện các chính sách hỗ trợ ưu đãi về vay vốn, đào tạo nghề, ngoại ngữ… tỉnh còn công bố, giới thiệu các doanh nghiệp được cấp phép tổ chức hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm, cung ứng XKLĐ. Tuy nhiên, nhiều lao động lại không mặn mà đi theo các “kênh” xuất khẩu chính thống mà chọn đi tự do, nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ rủi ro.

Người dân làm thủ tục vay vốn xuất khẩu lao động tại Ngân hàng CSXH huyện Sông Lô

Hải Lựu là một trong những điểm sáng về XKLĐ của huyện Sông Lô khi năm nào cũng thực hiện đạt và vượt chỉ tiêu đề ra (khoảng 30 chỉ tiêu/năm). Nhờ đẩy mạnh XKLĐ, đời sống kinh tế của người dân địa phương ngày càng được nâng cao.

Thị trường lao động xuất khẩu được nhiều người dân xã Hải Lựu hướng đến là Đài Loan và Nhật Bản. Hiện nay, địa phương có khoảng 500 lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài. Mặc dù số lượng lao động xuất khẩu lớn, song người dân chủ yếu đi theo lời giới thiệu của bạn bè, người thân, không qua các doanh nghiệp được tỉnh cấp phép, giới thiệu.

Bà Dương Thị Thu Trang, công chức phụ trách lĩnh vực LĐ-TB&XH xã Hải Lựu cho biết: "Phần lớn, người dân thấy anh em, bạn bè sau khi XKLĐ có việc làm, thu nhập ổn định nên tin tưởng lời giới thiệu và đi theo; số lao động xuất khẩu không qua doanh nghiệp được tỉnh cấp phép, giới thiệu chiếm đến 60%".

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có hơn 60 doanh nghiệp (ở trong và ngoài tỉnh) được tỉnh cấp phép tổ chức hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm, cung ứng XKLĐ. Việc đăng ký đi theo các doanh nghiệp này vừa đảm bảo tính pháp lý lại được hưởng các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Trong trường hợp người lao động không may gặp tai nạn rủi ro, chính quyền và cơ quan chức năng có trách nhiệm phối hợp, giải quyết các chế độ bồi thường theo quy định. Ngược lại, nếu đi theo doanh nghiệp không được cấp phép (hay doanh nghiệp “chui”) sẽ phải chịu nhiều thiệt thòi, ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động.

Trước thực trạng trên, câu hỏi được đặt ra là: Vì sao số doanh nghiệp được tỉnh cấp phép, giới thiệu khá nhiều, song nhiều lao động lại không mặn mà với các “kênh” xuất khẩu chính thống này?. Qua nắm bắt thông tin được biết, ngoài sự tin tưởng qua lời giới thiệu của bạn bè, người thân, thì việc xử lý hồ sơ, thủ tục xuất cảnh ở một số doanh nghiệp "chui" được thực hiệnnhanh chóng.

Có doanh nghiệp còn nhiệt tình cử nhân viên đến tận nhà các gia đình hướng dẫn người lao động hoàn thiện hồ sơ nên thời gian xuất cảnh được rút ngắn. Trong khi, việc làm thủ tục ở các doanh nghiệp chính thống phải chờ đợi lâu, thủ tục rườm rà, mất nhiều thời gian. Do đó, nhiều gia đình đã lựa chọn đi theo giới thiệu của các đường dây bên ngoài để đưa con em đi XKLĐ.

Ông Lê Thanh Dự, Phó trưởng Phòng LĐ-TB&XH huyện Sông Lô cho biết: "Từ đầu năm đến nay, địa phương có hơn 200 lao động xuất khẩu, đạt 70% kế hoạch. Trong đó, tỷ lệ lao động xuất khẩu không qua doanh nghiệp được tỉnh cấp phép, giới thiệu chiếm khoảng 40%. Các thị trường XKLĐ chính là Nhật Bản (chiếm hơn 50%) và Đài Loan với mức thu nhập bình quân đạt từ hơn 15-20 triệu đồng/tháng/người.

Được biết, tổng chi phí cho 1 lao động xuất cảnh dao động từ 150- 200 triệu đồng (tùy vào thị trường). Do người lao động xuất khẩu không mặn mà với doanh nghiệp được tỉnh giới thiệu nên nhiều người mất cơ hội vay vốn giải quyết việc làm ở Ngân hàng CSXH tỉnh.

Ông Vũ Văn Đoàn, Giám đốc Ngân hàng CSXH huyện Sông Lô cho biết: Có nhiều nguyên nhân khiến hồ sơ vay vốn của người lao động không được xét duyệt, trong đó, phải kể đến việc doanh nghiệp tuyển dụng không nằm trong danh sách được tỉnh giới thiệu, chấp thuận.

Mặc dù, huyện Sông Lô có nhiều lao động xuất khẩu, song, phần lớn đều do anh em, bạn bè hoặc người thân giới thiệu. Thông qua các kênh này, một số công ty không về tỉnh tuyển dụng nên việc xét duyệt hồ sơ vay vốn gặp nhiều khó khăn.

Không riêng huyện Sông Lô, ở các địa phương khác cũng có nhiều lao động xuất khẩu không qua các doanh nghiệp được tỉnh giới thiệu nên số lượng lao động được vay vốn xuất khẩu ít hơn so với nhu cầu thực tế.

Theo số liệu báo cáo của Ngân hàng CSXH tỉnh, từ năm 2013 đến nay, nguồn vốn của tỉnh cấp cho công tác giải quyết việc làm là hơn 200 tỷ đồng, trong đó, cho vay XKLĐ chỉ đạt khoảng 50 tỷ đồng, còn lại là cho vay giải quyết việc làm trong nước.

Qua nắm bắt thực tế cho thấy, với mong muốn con em mình có việc làm, thu nhập tốt và sớm được xuất cảnh, nên nhiều gia đình không ngại thế chấp tài sản, nhà cửa đi vay vốn bên ngoài để đóng “cọc” cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, phải khẳng định, việc không đi theo các doanh nghiệp được Nhà nước cấp phép tiềm ẩn rất nhiều rủi ro về tài chính, việc làm thậm chí là cả mạng sống của người lao động.

Do đó, người dân cần cân nhắc kỹ trước khi quyết định lựa chọn doanh nghiệp tư vấn, giới thiệu việc làm, cung ứng XKLĐ, không vì viễn cảnh việc làm, thu nhập được thể hiện qua bức tranh tô vẽ màu mè, chưa được kiểm chứng mà liều lĩnh đặt "cược " cuộc sống và tương lai của con em mình.

Bài, ảnh Hà Trần