Chậm hoàn nguyên sau khai thác tài nguyên khoáng sản

11:09 | 09/09/2019
|

Luật Khoáng sản quy định các tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phải thực hiện việc đóng cửa mỏ, phục hồi môi trường sau khi giấy phép khai thác hết hiệu lực. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp hoàn nguyên rất chậm, thậm chí chây ì không triển khai việc đóng cửa mỏ theo quy định Luật Khoáng sản.


Luật Khoáng sản quy định các tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phải thực hiện việc đóng cửa mỏ, phục hồi môi trường sau khi giấy phép khai thác hết hiệu lực. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp hoàn nguyên rất chậm, thậm chí chây ì không triển khai việc đóng cửa mỏ theo quy định Luật Khoáng sản.

Sau 8 năm hết hạn khai thác mỏ đất đồi Guồng, xã Tử Du (Lập Thạch), Công ty TNHH Phát triển xây dựng Phú An vẫn phớt lờ trách nhiệm, không tiến hành đóng cửa mỏ, cải tạo, phục hồi môi trường theo quy định

Nhiều hệ lụy

Mỏ đất đồi Guồng ở thôn Guồng, xã Tử Du (Lập Thạch) được giao cho Công ty TNHH Phát triển xây dựng Phú An khai thác đất san lấp theo Quyết định số 3952/QÐ-UBND ngày 27/12/2010 của UBND tỉnh, thời hạn khai thác bắt đầu từ ngày 27/12/2010 kết thúc vào 27/12/2011.

Tuy nhiên, gần 8 năm trôi qua kể từ khi hết hạn khai thác mỏ, công ty vẫn "phớt lờ" trách nhiệm, không tiến hành việc đóng cửa mỏ, không thực hiện việc cải tạo, phục hồi môi trường, đất đai như cam kết.

Thực tế tại mỏ đồi Guồng, qua quan sát chúng tôi thấy nhiều bãi đất, đá thải các loại chất thành từng đống, xen lẫn những hố nước sâu, cỏ mọc um tùm, xung quanh không hề có hàng rào, biển cảnh báo, cũng như người bảo vệ. Những hố nước sâu như những cái “bẫy” rình rập hàng ngày đối với người dân, nhất là những trẻ nhỏ sống quanh khu vực.

Là một trong nhiều hộ dân chịu ảnh hưởng trực tiếp từ việc chậm hoàn thổ sau khi khai thác đất san lấp của Công ty TNHH Phát triển xây dựng Phú An, ông Nguyên Tiến Dũng, người dân thôn Guồng cho biết: “Trước khi doanh nghiệp vào khai thác đất, gia đình tôi có hơn 1 ha đất trồng cây lâm nghiệp cho thu nhập ổn định.

Sau khi công ty khai thác và chở đất đi hết, chỉ còn các loại đá thải, mặt đất thì chỗ cao chỗ thấp, lồi lõm không thể canh tác. Tiếc đất để hoang, gia đình tôi thuê máy san gạt qua, cùng với đó mua đất màu đổ lên mặt trên để trồng cây keo. Nhưng do đất quá cằn, mặc dù đã trồng 2 năm nay nhưng cây keo phát triển rất chậm”.

Ông Trần Văn Lương, Phó Chủ tịch UBND xã Tử Du cho biết: “Hiện, trên địa bàn xã, có 6 mỏ khai thác khoáng sản theo quyết định của UBND tỉnh còn thời hạn khai thác, 2 mỏ đã hết thời hạn cần phải thực hiện việc đóng cửa mỏ, phục hồi môi trường, trả lại mặt bằng cho địa phương.

Tuy nhiên, nhiều năm qua, mặc dù địa phương đã nhiều lần có ý kiến nhưng Công ty TNHH Phát triển xây dựng Phú An vẫn chưa hề thực hiện công tác cải tạo, phục hồi môi trường, cũng không bố trí nhân lực bảo vệ hiện trường mỏ. Đối với công ty Công ty TNHH TM&XD Hải Hưng có cải tạo, phục hồi môi trường sau khi khai thác nhưng tiến độ thực hiện còn chậm so với quy định.

Mong muốn của địa phương là các công ty trên sớm hoàn nguyên môi trường, trả lại cảnh quan, góp phần giữ gìn an ninh trật tự và bảo vệ môi trường sống cho người dân địa phương”.

"Mạnh tay" trong xử lý

Mới đây, Thanh tra tỉnh đã kiểm tra trực tiếp tại Sở TN&MT và 8 chủ đầu tư thực hiện khai thác tại 11 điểm mỏ. Kết luận số 51/KL-TTr ngày 5/7/2019 của Thanh tra tỉnh cho thấy 7/8 chủ đầu tư thực hiện khai thác tại 10 điểm mỏ đã hết hạn nhưng không lập đề án đóng cửa mỏ (bao gồm: Công ty TNHH Phước An; Công ty TNHH Phát triển xây dựng Phú An; Công ty TNHH Hoa cây cảnh Vĩnh Phúc; Công ty xây dựng Yên Lạc; Công ty TNHH XD&TM Hải Hưng; Công ty TNHH XD&TM Phong Ninh; Công ty TNHH Hoàng Đăng).

5/8 chủ đầu tư khai thác tại 6 điểm mỏ đã hết hạn, có thực hiện cải tạo, phục hồi môi trường nhưng còn chậm so với tiến độ (đó là: Công ty TNHH Phước An; Công ty xây dựng Yên Lạc; Công ty TNHH XD&TM Phong Ninh; Công ty TNHH Hoa cây cảnh Vĩnh Phúc; Công ty TNHH XD&TM Hải Hưng).

Đặc biệt, 2/8 chủ đầu tư thực hiện khai thác tại 2 điểm mỏ đã kết thúc hoạt động nhưng không thực hiện cải tạo, phục hồi môi trường theo quy định đó là: Công ty TNHH Phát triển xây dựng Phú An; Công ty TNHH Hoàng Đăng). 2/8 chủ đầu tư khai thác tại 2 điểm mỏ chưa thực hiện ký quỹ bảo vệ môi trường gồm: Công ty TNHH XD&TM Phong Ninh và Công ty TNHH Hoa cây cảnh Vĩnh Phúc.

Trước thực trạng nhiều doanh nghiệp không thực hiện các quy định bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản, nhất là việc cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác, Sở TN&MT tỉnh đã ban hành văn bản gửi các tổ chức cá nhân hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh,yêu cầu nghiêm túc thực hiện việc lập và thực hiện đề án đóng cửa mỏ ngay sau khi giấy phép khai thác khoáng sản chấm dứt hiệu lực theo quy định.

Cụ thể, khi giấy phép khai thác chấm dứt hiệu lực, tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản phải lập đề án đóng cửa mỏ đối với toàn bộ hoặc một phần diện tích khai thác khoáng sản theo quy định tại Điều 73 Luật Khoáng sản.

Trường hợp tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản không có đề án đóng cửa mỏ thì ngay sau khi Giấy phép khai thác chấm dứt hiệu lực không quá 30 ngày, Sở TN&MT sẽ kiểm tra, xử lý vi phạm theo quy định và báo cáo UBND tỉnh lựa chọn tổ chức, cá nhân có đủ năng lực lập, thực hiện đề án đóng cửa mỏ khoáng sản. Kinh phí thực hiện đề án đóng cửa mỏ khoáng sản được lấy từ tiền ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường của tổ chức, cá nhân được phép khai thác.

Sở TN&MT cũng lưu ý, các tổ chức, cá nhân không thực hiện nghiêm việc lập đề án, thực hiện đề án và đóng cửa mỏ, hoàn nguyên, phục hồi cải tạo môi trường là hành vi vi phạm pháp luật sẽ không được xem xét để được làm thủ tục cấp phép khai thác khoáng sản lần sau nếu có.

Các tổ chức, cá nhân có Giấy phép khai thác khoáng sản đã chấm dứt hiệu lực song đến nay không có đề án đóng cửa mỏ phải khẩn trương lập đề án đóng cửa mỏ; hoàn nguyên, phục hồi cải tạo môi trường theo phương án được duyệt.

Sau ngày 30/8/2019 tổ chức, cá nhân có Giấy phép khai thác khoáng sản đã chấm dứt hiệu lực vẫn không lập đề án đóng cửa mỏ, hoàn nguyên, phục hồi cải tạo môi trường Sở TN&MT sẽ kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính và chủ động đề nghị UBND tỉnh tổ chức thực hiện đóng cửa mỏ theo quy định pháp luật.

Bài, ảnh Thu Nhàn