Rác thải “bủa vây” làng quê

09:04 | 03/04/2018
|

Hiện nay, lượng rác thải sinh hoạt ngày càng gia tăng, trong khi đó, các bãi rác hầu như đã lấp đầy và đang trong tình trạng quá tải, gây ô nhiễm môi trường, nhất là ở các vùng nông thôn.

Hiện nay, lượng rác thải sinh hoạt ngày càng gia tăng, trong khi đó, các bãi rác hầu như đã lấp đầy và đang trong tình trạng quá tải, gây ô nhiễm môi trường, nhất là ở các vùng nông thôn.

Bãi rác tại xã Lũng Hòa (Vĩnh Tường). Ảnh: Nguyễn Lượng

Theo báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường, mỗi ngày, lượng rác thải sinh hoạt phát sinh ở khu vực nông thôn khoảng 650 tấn/ngày nhưng khả năng thu gom, xử lý chỉ đạt 69% và chủ yếu theo phương thức đốt, chôn lấp thủ công, trong khi đó việc mở rộng các bãi rác gặp nhiều khó khăn do không còn quỹ đất; thậm chí một số địa phương đã tìm được vị trí quy hoạch nhưng không nhận được sự ủng hộ của người dân.

Mặt khác, ý thức bảo vệ môi trường của người dân chưa cao, trực tiếp xả rác thải sinh hoạt xuống lòng kênh; tần suất thu gom của các HTX chỉ 1- 3 lần/tuần nhưng không được chôn lấp hợp vệ sinh, gây ô nhiễm môi trường và bức xúc trong nhân dân.

Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Cương (Yên Lạc) Lê Văn Yên cho biết, khó khăn nhất vấn đề môi trường hiện nay ở địa phương đó là tuyến kênh 2 nhiều năm nay luôn trong tình trạng ô nhiễm nặng, nhất là vào thời điểm nước đầy, rác tràn ngập lòng kênh bốc mùi hôi thối, ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống sinh hoạt của những hộ sống xung quanh.

Được biết, tuyến kênh 2 thuộc sự quản lý của Xí nghiệp thủy lợi Yên Lạc, chảy từ Quán Tiên đến chợ Hóp. Người dân các địa phương sống dọc theo 2 bên bờ kênh, hàng ngày vẫn thản nhiên xả rác thải sinh hoạt xuống kênh. Theo dòng nước, rác thải đựng trong bao tải, túi nilong, xác động vật chết vứt bừa bãi dọc theo con kênh chảy xuống vùng cuối kênh và ứ đọng lại tại các cống ngầm thuộc khu dân cư thôn Vật Cách, gây mùi hôi thối và bức xúc của các hộ sống xung quanh. Vì vậy, xã đề nghị Xí nghiệp Thủy lợi Yên Lạc nâng cốt cống ngầm qua khu dân cư thôn Vật Cách, đảm bảo rác thải di chuyển đến vị trí giáp đường 305 thuận lợi cho việc thu gom vận chuyển rác thải dễ dàng.

Theo anh Yên, ngoài kênh 2 bị ô nhiễm, lòng sông Phan chạy qua địa phương hơn 3km đang là nơi chứa rác từ thượng nguồn đổ về. Khi có mưa lớn, nước từ thượng nguồn đổ về sông Phan, kéo theo một lượng lớn rác thải, trong khi đó, nhiều năm qua, sông Phan không được nạo vét, dẫn đến bồi lắng nhanh và đương nhiên rác thải ứ đọng tại địa phương. Mặc dù địa phương thường xuyên huy động lực lượng thu gom, xử lý nhưng không xuể.

Tại xã Lũng Hòa (Vĩnh Tường), bãi rác tạm nằm ngay trên trục đường chính vào trụ sở UBND xã và sát hệ thống sông Phan đã rơi vào tình trạng quá tải và tồn tại nhiều năm qua. Ngày nắng cũng như ngày mưa, mùi hôi thối bốc lên từ bãi rác cùng ruồi, muỗi, chuột và lượng nước thải đen ngòm từ bãi rác rò rỉ ra sông Phan…khiến cho cuộc sống của các hộ dân xung quanh và những người thường xuyên đi lại qua đoạn đường này rất khó chịu.

Bà Phan Thị Lai, xã Lũng Hòa bức xúc cho biết: "Mỗi ngày, ít nhất chúng tôi phải đi qua bãi rác từ 2-3 lần, mùi hôi thối bốc lên rất khó chịu, đề nghị chính quyền địa phương sớm di chuyển bãi rác, đảm bảo cuộc sống của người dân".

Không chỉ vậy, hiện toàn tỉnh còn có 26 làng nghề tiểu thủ công nghiệp và một số làng có nghề với khoảng 19.000 cơ sở sản xuất, chủ yếu nằm trong khu dân cư; nước thải, bụi, khí thải và các loại chất thải rắn kể cả các loại chất thải rắn nguy hại của các làng nghề hầu hết được thải trực tiếp ra môi trường mà không được phân loại, thu gom và xử lý theo quy định như làng nghề mộc ở thị trấn Thanh Lãng (Bình Xuyên); thị trấn Yên Lạc (Yên Lạc); xã An Tường (Vĩnh Tường); làng nghề bánh bún xã Lũng Hòa (Vĩnh Tường); nghề thu gom, tái chế, kinh doanh sắt thép, phế liệu các xã: Tề Lỗ, Đồng Văn (Yên Lạc).

Mặc dù, HĐND tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế hỗ trợ và UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành triển khai thực hiện hỗ trợ các cơ sở sản xuất trong làng nghề đầu tư xây dựng, lắp đặt hệ thống xử lý chất thải tuy nhiên, việc triển khai hỗ trợ gặp nhiều khó khăn do không nhận được sự ủng hộ của các cơ sở sản xuất, hộ gia đình ở làng nghề.

Nguyên nhân vì khi đầu tư lắp đặt và vận hành hệ thống xử lý chất thải sẽ làm tăng chi phí sản xuất, tăng giá thành sản phẩm, khó cạnh tranh tiêu thụ sản phẩm với các hộ khác nên các cơ sở không đăng ký tham gia dự án hỗ trợ. Đến nay, toàn tỉnh mới triển khai được 90 cơ sở ở 5 làng nghề trên tổng số 180 cơ sở theo kế hoạch.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh đã chỉ đạo quy hoạch thành lập 16 cụm công nghiệp, làng nghề sản xuất tập trung với tổng diện tích quy hoạch 344 ha để từng bước di dời các cơ sở sản xuất ra khỏi khu dân cư theo quy định tại Nghị định số 19/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ, song việc di dời các cơ sở sản xuất trong làng nghề ra cụm công nghiệp, làng nghề hầu như vẫn dậm chân tại chỗ.

Để môi trường nông thôn luôn xanh sạch đẹp, UBND tỉnh đang chỉ đạo các cấp, ngành, địa phương trong tỉnh tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật về bảo vệ môi trường đến mọi tầng lớp nhân dân. Giải quyết dứt điểm các bãi rác thải tự phát không theo quy hoạch, gây ô nhiễm môi trường; kiên quyết xử lý người đứng đầu chính quyền cấp xã thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý để xảy ra ô nhiễm môi trường.

Lựa chọn nhà đầu tư, địa điểm triển khai xây dựng nhà máy xử lý rác thải tập trung của tỉnh; xây dựng mô hình thí điểm bảo vệ môi trường nông thôn; hoàn thiện cập nhật, điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch quản lý chất thải rắn của tỉnh làm cơ sở cho việc triển khai dự án nhà máy xử lý rác thải tập trung của tỉnh và căn cứ cho các địa phương triển khai lựa chọn địa điểm bãi chôn lấp rác thải (trong thời gian chưa có nhà máy xử lý tập trung); ban hành phương án giá dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt ở nông thôn.

Mai Liên