"Nóng" vấn đề an ninh nông thôn

08:02 | 02/02/2018
|

Với sự cố gắng, nỗ lực của các cấp ủy Đảng, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở, sự vào cuộc tích cực của các ngành chức năng và quần chúng nhân dân, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh được giữ vững, góp phần thúc đẩy KT-XH phát triển. Tuy nhiên, tình hình an ninh trật tự (ANTT) ở khu vực nông thôn nổi lên nhiều vấn đề đáng lo ngại, đặc biệt là tội phạm giết người, cố ý gây thương tích do nguyên nhân xã hội có xu hướng gia tăng, diễn biến phức tạp.

Kỳ I: Làng quê không bình yên

Với sự cố gắng, nỗ lực của các cấp ủy Đảng, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở, sự vào cuộc tích cực của các ngành chức năng và quần chúng nhân dân, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh được giữ vững, góp phần thúc đẩy KT-XH phát triển. Tuy nhiên, tình hình an ninh trật tự (ANTT) ở khu vực nông thôn nổi lên nhiều vấn đề đáng lo ngại, đặc biệt là tội phạm giết người, cố ý gây thương tích do nguyên nhân xã hội có xu hướng gia tăng, diễn biến phức tạp.

Công an thị trấn Tứ Trưng (Vĩnh Tường) tổ chức cho các hộ dân ký cam kết không vi phạm pháp luật.

Những năm gần đây, sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế thị trường đã tác động đáng kể đến mọi mặt đời sống xã hội; tình hình ANTT cũng phát sinh những vấn đề mới, phức tạp. Tình hình tội phạm, nhất là tội phạm giết người, cố ý gây thương tích do nguyên nhân xã hội có xu hướng gia tăng, nhất là ở địa bàn nông thôn, gây tâm lý hoang mang trong quần chúng nhân dân.

Đến nay, người dân thôn Hoàng Hạ, xã Kim Xá (Vĩnh Tường) vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhắc đến vụ “hỗn chiến” khiến 2 thanh niên tử vong xảy ra vào tối 19/3/2017. Khoảng 20h15' ngày 19/3, 6 thanh niên gồm: Lê Duy Khương, Chu Tiến Thành, Trần Văn Hùng, Trần Xuân Tuấn, Trần Kỳ Sơn (cùng 17 tuổi) và Trần Văn Tới (18 tuổi), cùng trú tại xã Kim Xá ngồi chơi ở ngã tư xóm Tranh, thuộc thôn Hoàng Hạ.

Đến khoảng 21h30', phát hiện Nguyễn Văn Quỳnh điều khiển xe máy, chở bạn gái là Trần Thị Thu Hiền, ở thôn Kim Xá về nhà, cả nhóm đứng chặn sẵn ở đường. Sau khi Quỳnh từ nhà bạn gái ra, thấy nhóm của Thành đứng ở phía trước liền rồ ga lách qua. Nhóm thanh niên này đuổi theo đối tượng một đoạn thì dừng lại. Quỳnh đến một quán Internet thuộc xã Yên Bình để đón Lê Phú Quý.

Tại đây, Quỳnh nói với bạn có mấy thanh niên đuổi đánh và rủ quay lại trả thù. Quý đồng ý, điều khiển xe chở Quỳnh đi về xã Kim Xá. Khi đến ngã ba ao làng, hai đối tượng gặp nhóm của Thành, thấy đông người, nên điều khiển xe máy đi về phía cánh đồng thôn Hoàng Hạ. Thấy vậy, nhóm Thành đã dùng xe máy đuổi theo. Đến đoạn đường cụt, Quý dừng xe nhảy xuống nhặt một đoạn gậy tre ở ven đường, còn Quỳnh cầm dao lao vào vụt và đâm nhiều nhát vào nhóm thanh niên xã Kim Xá. Trong đêm tối, Thành và Tới bị nhiều vết đâm dẫn đến tử vong. Hiện cơ quan chức năng đã khởi tố vụ án, điều tra và sẽ sớm đưa ra xét xử.

Không chỉ xảy ra các vụ án nghiêm trọng, tại các vùng quê, tệ nạn ma túy có ở hầu hết các địa bàn. Đơn cử như huyện Vĩnh Tường có 29 xã, thị trấn thì có 26 xã có tệ nạn ma túy.

Bên cạnh đó, một số vụ án mạng nghiêm trọng xảy thời gian qua trên địa bàn tỉnh có liên quan đến các loại hình kinh doanh có điều kiện như cầm đồ. Loại hình dịch vụ này không chỉ phát triển ở những thành phố lớn, mà thời gian gần đây đã tràn về các thị trấn, thị tứ, vùng nông thôn. Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, có khoảng 80% cơ sở cầm đồ hoạt động “tín dụng đen”, là chỗ dựa để các đối tượng cho vay nặng lãi, hoạt động vi phạm pháp luật với nhiều thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, gây mất an ninh trật tự, khiến nhiều làng quê không còn yên bình như trước.

Vụ án xảy ra vào ngày 3/7/2017, tại thị trấn Hương Canh ( Bình Xuyên) gây rúng động dư luận. Chỉ vì khúc mắc về chuyện vay tiền, Nguyễn Mạnh Tài (26 tuổi, trú tại Tổ dân phố Đồng Nhất, thị trấn Hương Canh) đã bị Nguyễn Văn Cường (32 tuổi, trú tại xã Đồng Cương, huyện Yên Lạc) và Trần Cao Thái (23 tuổi, trú tại khu phố 1, thị trấn Hương Canh) truy sát dẫn đến tử vong.

Cùng với đó, tình hình tranh chấp, mâu thuẫn, khiếu kiện ở khu vực nông thôn diễn biến phức tạp, có nơi gay gắt, chủ yếu liên quan đến đất đai. Có những vụ án liên quan đến tranh chấp đất đai mà “hàng xóm” cầm dao đâm chết “láng giềng”. Vụ án diễn ra gần đây nhất tại thị trấn Tứ Trưng (Vĩnh Tường) là ví dụ. Khoảng 9h30 sáng 4/1/2018, do không đồng ý với quyết định của tòa án xử trước đó, nên trong ngày gia đình bà Đỗ Thị Sơn ở khu 4 đề nghị chính quyền thị trấn cắm lại mốc giới để xây lại tường rào, ông Đặng Quang Trung (67 tuổi) trú tại khu 3 đã bất ngờ dùng dao đâm anh Tùng (sinh năm 1976, con bà Sơn) và chị Duyên (sinh năm 1986, em dâu Tùng). Hậu quả, chị Duyên chết ngay tại chỗ, anh Tùng bị thương nặng được gia đình và người dân đưa đi cấp cứu kịp thời tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh nên đã qua cơn nguy kịch.

Cơ quan chức năng đang điều tra vụ việc, nhưng chắc chắn ông Trung sẽ phải đối diện mức án tương ứng với hành vi mà ông đã gây ra. Tranh chấp đất đai, chỉ trong gang tấc không làm chủ được bản thân, ông Trung đã phạm "trọng tội" ở độ tuổi mà đáng ra phải được quây quần bên con cháu an dưỡng tuổi già.

Kỳ II: Quyết liệt giải quyết các vụ việc khi mới phát sinh

Xảy ra nhiều vụ án giết người, cố ý gây thương tích do nguyên nhân xã hội, khiến tình hình ANTT ở vùng nông thôn không ổn định, ảnh hưởng tiêu cực đến thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển KT-XH địa phương. Để đẩy lùi các loại tội phạm, tệ nạn xã hội, các cấp ủy Đảng, chính quyền, ngành chức năng và quần chúng nhân dân cần thực hiện đồng bộ các giải pháp, giải quyết các vụ việc ngay từ khi mới phát sinh.

Theo số liệu của Công an tỉnh, năm 2017, trên địa bàn tỉnh xảy ra 484 vụ phạm tội về trật tự xã hội, làm chết 15 người, bị thương 112 người, trong đó 14 vụ trọng án, làm chết 11 người, bị thương 8 người. Địa bàn huyện Vĩnh Tường xảy ra nhiều vụ trọng án nhất (5 vụ, trong đó 4 vụ giết người, 1 vụ giết người cướp tài sản) làm chết 5 người, bị thương 1 người; 17 vụ cố ý gây thương tích, làm bị thương 19 người. Công an huyện đã điều tra, làm rõ 100% vụ trọng án và 13/17 vụ cố ý gây thương tích.

Đại tá Ngô Dương Toàn, Trưởng Công an huyện Vĩnh Tường cho biết: Tình hình tội phạm giết người, cố ý gây thương tích do nguyên nhân xã hội diễn biến khá phức tạp. Phần lớn đối tượng gây án đều là người lao động bình thường. Các vụ việc xảy ra đều xuất phát từ mâu thuẫn trong nội bộ quần chúng nhân dân dẫn đến các hành vi vi phạm pháp luật. Khi gây án, các đối tượng rất manh động, coi thường pháp luật và tính mạng của người khác.

Nguyên nhân là do mặt trái nền kinh tế thị trường làm phát sinh hoặc tạo điều kiện cho các loại tội phạm phát triển, trong đó có tội phạm giết người, cố ý gây thương tích. Tình trạng này đã tác động trực tiếp đến tâm lý, lối sống ích kỷ, hẹp hòi của một bộ phận nhân dân, làm cho họ biến chất, coi thường mạng sống của người khác.

Mặt khác, do tác động của các trò chơi trực tuyến, các loại phim ảnh kích động bạo lực; các trang mạng miêu tả tỉ mỉ về hành vi gây án của một số đối tượng nhằm thu hút độc giả đã gây tác dụng ngược và tác động trực tiếp tới tâm lý, thái độ, văn hóa, đạo đức của một bộ phận thanh, thiếu niên càn quấy, thích tụ tập gây rối, gây thương tích cho người khác. Một số khác do không có việc làm, ham chơi, lười lao động nên nảy sinh việc giết người, cố ý gây thương tích để cướp tài sản tiêu xài cá nhân.

Do sự hiểu biết pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế, chưa thể hiện tinh thần trách nhiệm của công dân trong phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ; tình làng, nghĩa xóm bị giảm sút, ngại va chạm sợ bị liên lụy nên để mặc tội phạm xảy ra. Đáng chú ý một số vụ gây thương tích có dấu hiệu phạm tội nhưng bị hại và gia đình từ chối giám định đề nghị cơ quan điều tra không khởi tố hình sự dẫn đến không xử lý được đối tượng nên việc răn đe, giáo dục, phòng ngừa tội phạm hiệu quả chưa cao.

Bên cạnh đó, việc thường xuyên sử dụng bia, rượu và các chất kích thích khác, dẫn tới mất khả năng làm chủ bản thân cũng là một trong những nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm giết người, cố ý gây thương tích. Công tác tuyên truyền, giải quyết các mâu thuẫn của nhân dân chưa kịp thời, triệt để, nhất là những vụ việc liên quan đến tranh giành lợi ích kinh tế, tranh chấp đất đai dẫn đến phát sinh mâu thuẫn, xung đột, tự giải quyết bằng các hành vi côn đồ, xâm hại sức khỏe, tính mạng người khác…

Mặt khác, việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa nghiệp vụ đối với những đối tượng phạm tội giết người, cố ý gây thương tích do nguyên nhân xã hội gặp nhiều khó khăn do phần lớn các vụ án xảy ra đều do mâu thuẫn bột phát hoặc do mâu thuẫn, thù tức kéo dài tại các gia đình, thôn, xóm.

Để phòng ngừa, ngăn chặn và đấu tranh với tội phạm giết người, cố ý gây thương tích do nguyên nhân xã hội, làm giảm đến mức thấp nhất thiệt hại, không để xảy ra những thương vong, thời gian tới, ngành chức năng cùng với các cấp ủy, chính quyền địa phương cần huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và cộng đồng xã hội trong phòng ngừa, đấu tranh với loại tội phạm này.

Lực lượng chức năng cần nhanh chóng điều tra, xử lý nghiêm các vụ án giết người cố ý gây thương tích do nguyên nhân xã hội; chú trọng làm rõ nguyên nhân, điều kiện xảy ra vụ án, tuyên truyền, giáo dục để nhân dân biết, tự giác chấp hành pháp luật, không để xảy ra các vụ án tương tự.

Thực hiện tốt công tác nắm tình hình địa bàn, kịp thời phát hiện di biến động của một số đối tượng liên quan đến lĩnh vực hoạt động: Kinh doanh quán bar, Karaoke, dịch vụ cầm đồ... từ đó có biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn. Đặc biệt cần rà soát, nắm tình hình mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân để tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương giải quyết triệt để, không để xảy ra án mạng.

Đối với những mâu thuẫn phát sinh do tranh chấp đất đai, kinh tế, mâu thuẫn do xô xát trong đời sống sinh hoạt, lực lượng công an cần phối hợp với chính quyền, các tổ chức đoàn thể, quần chúng hòa giải ngay từ cơ sở, không để mâu thuẫn kéo dài, phức tạp để lại hậu quả xấu. Tăng cường tuần tra đảm bảo ANTT theo mô hình 141 trên địa bàn nhất là địa bàn, tụ điểm phức tạp về ANTT có nguy cơ cao xảy ra các vụ án giết người, cố ý gây thương tích, gây rối trật tự công cộng để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm.

Bài, ảnh Thúy Hường