Thực trạng xâm hại các công trình thủy lợi tăng

09:09 | 06/09/2019
|

Hơn 2.300 vụ vi phạm trong lĩnh vực khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, thậm chí ở một số nơi, tình trạng xâm hại các hồ, đập có chiều hướng gia tăng, song, việc xử lý theo quy định của pháp luật vẫn thiếu kiên quyết và triệt để.


Hơn 2.300 vụ vi phạm trong lĩnh vực khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, thậm chí ở một số nơi, tình trạng xâm hại các hồ, đập có chiều hướng gia tăng, song, việc xử lý theo quy định của pháp luật vẫn thiếu kiên quyết và triệt để.

Trên địa bàn thành phố Phúc Yên có hơn 30 trường hợp vi phạm hành lang bảo vệ hồ Đại Lải. Ảnh Hải Nam

Gia tăng các vi phạm

Có mặt tại tràn xả lũ hồ Đại Lải (thành phố Phúc Yên) vào sáng 26/8/2019, theo quan sát của phóng viên, hộ gia đình bà Trương Thị Hồ, thôn Gốc Duối, xã Ngọc Thanh đã đào, san đất, xây tường cao 0,7m (bao quanh ô đất chiều dài khoảng 25m) sát vai tràn xả lũ hồ Đại Lải.

Theo ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Thủy lợi Phúc Yên, theo Luật Thủy lợi, hành vi trên của gia đình bà Trương Thị Hồ vi phạm tại khoản 10, điều 8, chương I về “lấn chiếm, sử dụng đất trái phép trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi” và khoản 1, điều 40, chương VI về “phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi bao gồm công trình và vùng phụ cận”.

Theo Quyết định số 03/2019/QĐ-UBND ngày 11/1/2019 của UBND tỉnh quy định phạm vi vùng phụ cận đối với công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh thì “vùng phụ cận của tràn xả lũ (bao gồm cả tràn tự do và tràn có cánh van điều tiết), phạm vi vùng phụ cận cần bảo vệ tràn tính từ phần xây đúc cuối cùng ra mỗi bên tối thiểu 50m đối với tràn có lưu lượng tràn thiết kế lớn hơn 200m3/s, 30m đối với tràn có lưu lượng từ 20m3 đến 200m3/s, 10m đối với tràn lưu lượng nhỏ hơn 20m3/s.

Trong khi đó, tràn xả lũ hồ Đại Lải có lưu lượng xả lũ thiết kế 360m3/s. Mặc dù ngày 3/7/2019, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Phúc Yên đã lập biên bản vi phạm và yêu cầu gia đình bà Trương Thị Hồ khôi phục lại hiện trạng ban đầu, tuy nhiên đến ngày 26/8/2019, đại diện lãnh đạo Chi cục Thủy lợi và Công ty TNHH MTV Thủy lợi Phúc Yên đến kiểm tra, gia đình bà Trương Thị Hồ vẫn chưa thực hiện tháo dỡ.

Tại chân đập Tây hồ Đại Lải, ngày 5/7/2018, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Phúc Yên đã lập biên bản vi phạm đối với hộ gia đình ông Nguyễn Văn Thất, phường Trưng Nhị, thành phố Phúc Yên về xây dựng công trình trái phép trong hành lang bảo vệ đập.

Gia đình ông Thất đã đào móng tường rào dọc chân đập Tây kích thước 40x30cm dài khoảng 45m; xây tường rào cao khoảng 30cm, dài 25m; dựng nhà tạm khung thép lợp tôn; đào móng xung quanh ô đất diện tích khoảng 3.000m2; khoan 1 giếng nước sâu khoảng 30m.

Công ty yêu cầu gia đình ông Thất dừng thi công, tuy nhiên, chủ hộ Nguyễn Văn Thất không những không ký vào biên bản vi phạm mà còn tiếp tục xây dựng tường rào kiên cố.

Theo ông Nguyễn Đức Sinh, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi, đây là 2 trong số nhiều vụ vi phạm phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh. Qua kiểm tra, rà soát, tính đến ngày 31/12/2018, trên địa bàn tỉnh phát hiện 2.359 vụ vi phạm trong lĩnh vực khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi.

Từ đầu năm đến 23/8/2019, UBND thành phố Phúc Yên phát hiện thêm 22 vụ vi phạm; Công ty TNHH MTV Thủy lợi Liễn Sơn phát hiện thêm 4 vụ vi phạm. Các đối tượng vi phạm chủ yếu là người dân sinh sống giáp với các công trình thủy lợi lấn chiếm hành lang bảo vệ công trình thủy lợi, trồng cây, cỏ, đổ rác thải, chất thải… trong phạm vi bảo vệ công trình, xả thải vào công trình thủy lợi.

Nan giải trong xử lý

Hàng năm, các công ty TNHH MTV thủy lợi đều phối hợp với chính quyền địa phương phát hiện, lập biên bản vi phạm kịp thời và đề nghị UBND cấp xã có biện pháp hữu hiệu để xử lý theo thẩm quyền.

Tuy nhiên, các hành vi vi phạm nói trên vẫn gia tăng, thậm chí, có một số tổ chức, cá nhân nhiều lần bị các cơ quan chức năng lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn chưa chấp hành quyết định xử phạt và tự giải tỏa.

Theo Chi cục Thủy lợi, khó khăn nhất trong việc xử lý vi phạm trong lĩnh vực khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi, các công ty TNHH MTV thủy lợi là đơn vị quản lý trực tiếp các công trình thủy lợi nhưng không có thẩm quyền xử lý.

Khi phát hiện vi phạm chỉ tiến hành lập biên bản đề nghị chính quyền địa phương xử lý. Trong khi đó, trách nhiệm của các cấp chính quyền cơ sở, nhất là cấp xã còn né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, coi việc xử lý các hành vi vi phạm các công trình thủy lợi không thuộc trách nhiệm của địa phương mà là trách nhiệm của các công ty TNHH MTV thủy lợi.

Ý thức chấp hành các quy định của Luật Thủy lợi của một số tổ chức, cá nhân chưa nghiêm, vẫn còn tình trạng tái phạm. Sự phối hợp giữa các công ty TNHH MTV thủy lợi với chính quyền cấp xã chưa chặt chẽ dẫn đến số vụ vi phạm phát sinh nhiều, hiệu quả xử lý thấp.

Chế tài xử lý các hành vi vi phạm theo quy định chưa đủ mạnh. Công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật về bảo vệ khai thác công trình thủy lợi chưa thường xuyên, liên tục dẫn đến ý thức của người dân trong việc bảo vệ công trình thủy lợi còn hạn chế.

Để ngăn chặn các vi phạm mới phát sinh và xử lý dứt điểm các vi phạm cũ, thời gian tới, Chi cục Thủy lợi phối hợp với các địa phương, đơn vị liên quan đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của cộng đồng dân cư và toàn xã hội về vai trò của công tác đảm bảo an toàn hồ đập với đời sống và sản xuất; tăng cường thanh tra, kiểm tra phát hiện kịp thời các vụ việc vi phạm phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi và có biện pháp ngăn chặn, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định; kiểm tra, rà soát, phân loại các vi phạm, trình cấp có thẩm quyền xem xét xử lý dứt điểm...

Lâm Hải