Đổi mới kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh

08:10 | 12/10/2018
|

Nhằm đổi mới phương pháp giáo dục theo hướng tiếp cận năng lực người học, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, thời gian qua, ngành GD&ĐT tỉnh đã tích cực triển khai các giải pháp đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá học sinh. 


Nhằm đổi mới phương pháp giáo dục theo hướng tiếp cận năng lực người học, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, thời gian qua, ngành GD&ĐT tỉnh đã tích cực triển khai các giải pháp đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá học sinh. Đây là động lực để thúc đẩy sự đổi mới quá trình dạy và học trong các nhà trường.

 

Học sinh Trường tiểu học Đống Đa (Vĩnh Yên) tham gia hoạt động nhóm. Ảnh: Trà Hương

 

Kiểm tra, đánh giá học sinh là phương pháp quan trọng của quá trình dạy học, giúp giáo viên đánh giá được hiệu quả phương pháp dạy học để điều chỉnh cho phù hợp và có các giải pháp giúp học sinh điều chỉnh phương pháp học theo hướng phát huy các năng lực, phẩm chất của mình như: Năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực giao tiếp và hợp tác…

Nếu như trước đây, việc đánh giá kết quả học tập của học sinh thường lấy kiểm tra khả năng tái hiện kiến thức đã học làm trung tâm, thì nay sẽ tập trung vào đánh giá năng lực của người học, chú trọng đánh giá khả năng vận dụng sáng tạo tri thức trong những tình huống ứng dụng khác nhau. Xét về bản chất, giữa đánh giá năng lực và đánh giá kiến thức không có mâu thuẫn, mà đánh giá năng lực được coi là bước phát triển cao hơn so với đánh giá kiến thức. Để chứng minh học sinh có năng lực ở một mức độ nào đó, giáo viên phải tạo cơ hội cho học sinh được giải quyết vấn đề trong tình huống mang tính thực tiễn.

Thầy giáo Phạm Duy Cảnh, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Lý Tự Trọng (Bình Xuyên) cho biết: "Nhà trường luôn xác định việc đổi mới phương pháp dạy học phải được thực hiện song song với đổi mới kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh.

Các đề kiểm tra, đề thi của trường luôn chú trọng đánh giá đầy đủ về kiến thức, năng lực và sự tiến bộ của học sinh; nâng cao yêu cầu vận dụng kiến thức vào thực tiễn; kết hợp một cách hợp lý giữa hình thức tự luận với trắc nghiệm khách quan, giữa kiểm tra lý thuyết và kiểm tra thực hành. Đồng thời, nhà trường yêu cầu các giáo viên kết hợp giữa đánh giá học sinh bằng điểm số với đánh giá bằng nhận xét; đánh giá thời điểm (qua các bài kiểm tra định kỳ, thường xuyên) với đánh giá cả quá trình; đánh giá qua hoạt động trên lớp, qua báo cáo kết quả thực hiện dự án học tập, kết quả thực hành, thí nghiệm, bài thuyết trình…

Đối với các môn khoa học xã hội, nhà trường yêu cầu giáo viên tăng cường đưa ra các câu hỏi mở, gắn với vấn đề thời sự của quê hương, đất nước để học sinh được bày tỏ chính kiến của mình về các vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội… nhằm khơi dậy năng lực sáng tạo, tư duy độc lập của học sinh. Thực tế cho thấy, sự đổi mới trong kiểm tra, đánh giá đã tác động tích cực đối với việc đổi mới phương pháp dạy học, buộc giáo viên phải thay đổi cách dạy, hướng vào việc phát triển năng lực sáng tạo, độc lập, tự học của học sinh…”.

Theo cô giáo Hà Thị Thúy An, Trường tiểu học Đống Đa (Vĩnh Yên), việc kiểm tra, đánh giá trước hết phải vì sự tiến bộ của học sinh, giúp học sinh nhận ra mình nhận thức đến đâu so với mục tiêu bài học, kiến thức, kỹ năng để tiếp tục cố gắng.

Cô An chia sẻ: "Đối với học sinh tiểu học, đặc biệt phải chú ý để việc kiểm tra, đánh giá không làm học sinh lo sợ, mất tự tin, mà phải tạo động lực để các em tiếp tục cố gắng phấn đấu. Khi đánh giá năng lực của học sinh, giáo viên không chỉ đánh giá kết quả, mà phải chú ý cả quá trình học tập; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh để động viên, khích lệ học sinh vượt qua khó khăn, qua đó, giúp học sinh phát huy ưu điểm và các tố chất riêng để ngày càng tiến bộ. Bên cạnh đó, giáo viên cũng hướng dẫn học sinh tự đánh giá việc làm và kết quả thực hiện nhiệm vụ của mình, tham gia đánh giá kết quả của bạn hoặc nhóm bạn để các em tự phản hồi về kết quả học tập, rèn luyện của mình đạt ở mức nào so với yêu cầu…”.

Đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh giúp quá trình dạy học trở nên tích cực, tạo sự tự giác, hứng thú trong học tập, góp phần phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh. Tuy nhiên, quá trình đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá tại các trường học trên địa bàn tỉnh hiện còn gặp một số khó khăn do nhiều giáo viên vẫn quen phương pháp kiểm tra, đánh giá truyền thống, chưa chủ động đổi mới việc kiểm tra, đánh giá theo phương pháp mới.

Để khắc phục tình trạng trên, cần có cơ chế khuyến khích giáo viên đổi mới kiểm tra, đánh giá; tăng cường tập huấn cho cán bộ quản lý, giáo viên về đổi mới kiểm tra, đánh giá; tập trung bồi dưỡng các phương pháp, kỹ thuật, hình thức đánh giá mới, cách thức ra đề thi, kiểm tra theo kiểu mở, theo cách tiếp cận năng lực học sinh…

Lê Mơ