Văn hóa đọc thời công nghệ thông tin

09:04 | 06/04/2018
|

Trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ như hiện nay, con người ngày càng có nhiều sự lựa chọn trong việc tìm kiếm thông tin, nâng cao kiến thức. Sự phát triển mạnh mẽ của internet cũng như các thiết bị điện tử đã phần nào thay đổi văn hóa đọc của người dân, từ việc chọn lựa sách để đọc đến cách thức đọc…

Trong thời đại công nghệ thông tin bùng nổ như hiện nay, con người ngày càng có nhiều sự lựa chọn trong việc tìm kiếm thông tin, nâng cao kiến thức. Sự phát triển mạnh mẽ của internet cũng như các thiết bị điện tử đã phần nào thay đổi văn hóa đọc của người dân, từ việc chọn lựa sách để đọc đến cách thức đọc…

Học sinh Trường THCS Yên Lập (Vĩnh Tường) hứng thú khi đọc sách ở thư viện. Ảnh: Trà Hương

Với sự phát triển mạnh mẽ của các thiết bị điện tử, nhất là các thiết bị di động, người dân ngày càng có nhiều lựa chọn tiện lợi cho việc đọc sách. Ngày nay, việc đọc sách điện tử trên điện thoại di động đã không còn là chuyện mới lạ, nhất là với giới trẻ, việc đọc sách điện tử lại càng đơn giản.

Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, ai cũng có thể dễ dàng sao chép những quyển sách ưa thích vào bộ nhớ điện thoại rồi đọc thông qua các ứng dụng đọc sách mà phần lớn có thể tải về miễn phí; hoặc đơn giản hơn, chỉ cần một chiếc điện thoại kết nối Internet là đã đủ để đọc sách rồi.

Nguyễn Thị Giang, sinh viên Trường cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Vĩnh Phúc cho biết: “Tôi chủ yếu đọc sách trên điện thoại di động, bởi muốn đọc ở đâu, lúc nào cũng được mà lại không tốn kém. Cùng một cuốn sách, đọc trên điện thoại tôi có thể đọc cả ngày được, nhưng, nếu cầm quyển sách để đọc thì chỉ đọc được mấy trang là tôi đã thấy buồn ngủ rồi”.

Không chỉ là lựa chọn của nhiều bạn trẻ, giờ đây, nhiều người lớn tuổi cũng bị thu hút bởi sự tiện ích của các thiết bị điện tử. Bác Nguyễn Thành, phường Khai Quang (Vĩnh Yên) cho biết: “Tôi rất thích đọc tin tức, trung bình mỗi ngày, tôi đọc từ 3 - 4 tờ báo, từ báo trung ương đến báo ngành, địa phương. Trước đây, tôi có đặt mua một vài loại báo hoặc lên thư viện để đọc. Tôi cũng đã từng thử đọc báo trên điện thoại di động nhưng kích cỡ chữ nhỏ quá, chỉ đọc được một lúc là nhức mắt rồi. Tuy nhiên, mới đây, tôi được cháu gái tặng một chiếc máy tính bảng nên việc đọc báo cũng dễ dàng, tiện lợi hơn nhiều, tôi chuyển hẳn sang đọc báo trên mạng”.

Không thể phủ nhận tiện ích của Internet và các thiết bị điện tử trong việc đọc sách, báo, tìm kiếm thông tin… Tuy nhiên, việc đọc sách, báo, tìm kiếm thông tin bằng phương thức hiện đại này vẫn có nhiều hạn chế so với phương thức truyền thống là đọc sách, báo giấy, tìm kiếm thông tin trên sách, tài liệu.

Bởi, các sách, tài liệu điện tử viết bằng tiếng Việt ở Việt Nam chưa nhiều, chưa đa dạng. Thêm vào đó, các cuốn sách, tài liệu phát hành miễn phí hoặc có thể tải về miễn phí trên mạng chưa được kiểm định về chuyên môn, nên không ai có thể đảm bảo được hoàn toàn về nội dung của những tài liệu ấy. Do đó, người đọc phải có năng lực để lựa chọn, phân loại những tài liệu, thông tin tích cực, hữu ích.

Không chỉ thay đổi cách thức đọc, sự bùng nổ của công nghệ thông tin còn làm thay đổi cách thức chọn sách của nhiều người, trong đó, sự thay đổi nguy hại nhất là đọc sách theo phong trào. Với sự phát triển của mạng xã hội, của truyền thông, việc chia sẻ các cuốn sách với bạn bè là điều rất đơn giản. Có những cuốn sách bỗng dưng được nhiều người tìm đọc chỉ vì thấy nhiều bạn bè chia sẻ trên Facebook.

Chắc hẳn, nhiều người vẫn còn nhớ, có một thời gian, mọi người rộ lên phong trào đọc “Nhật ký Đặng Thùy Trâm”, “Mãi mãi tuổi 20”, “Thế giới phẳng”… Chuyện sẽ không có gì đáng nói nếu các phong trào ấy là về những cuốn sách hay, bổ ích cho mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, có những phong trào mang đến những cuốn sách với nội dung nhạy cảm, không phù hợp với một số lứa tuổi, hay các truyện tranh với nội dung không phù hợp nhưng lại được rất nhiều bạn trẻ tìm đọc…

Thời gian qua, các cấp, các ngành trong tỉnh đã có nhiều chương trình, hoạt động nhằm hướng tới giữ gìn các giá trị truyền thống, nét đẹp của văn hóa đọc. Hiện nay, 117/137 xã, phường, 40 điểm bưu điện văn hóa xã trên địa bàn tỉnh đã có tủ sách riêng với nhiều đầu sách phong phú, được luân chuyển định kỳ.

Nhiều trường tiểu học xây dựng được mô hình “Thư viện thân thiện”, “Thư viện xanh”,với các đầu sách đa dạng, phong phú, được lựa chọn phù hợp với học sinh bởi hình thức trưng bày hấp dẫn, bắt mắt, tiện lợi như: Trường tiểu học Khai Quang, tiểu học Kim Ngọc (Vĩnh Yên), Trường tiểu học Kim Long (Tam Dương), Trường tiểu học Xuân Hòa (Phúc Yên)…

Nhằm đáp ứng nhu cầu của bạn đọc, hướng tới phục vụ độc giả tốt hơn, những năm gần đây, Thư viện tỉnh đã được nâng cấp trở thành thư viện điện tử. Theo đó, thư viện đã triển khai Biên mục tài liệu và lập cơ sở dữ liệu, tạo thuận lợi cho bạn đọc tra cứu sách trên website của thư viện; số hóa tài liệu tại Phòng Thông tin Thư mục và Địa chí, giúp bạn đọc và các nhà nghiên cứu khai thác, tìm kiếm, tiếp cận thông tin một cách nhanh chóng, chính xác.

Cùng với đó, để tăng cường nguồn sách cho thư viện cơ sở, công tác luân chuyển sách với thư viện cơ sở được thực hiện định kỳ. Từ đầu năm đến nay, Thư viện tỉnh đã luân chuyển được 58.350 lượt sách với thư viện các xã, phường, bưu điện văn hóa xã; phục vụ gần 20 nghìn lượt bạn đọc.

Nhằm khuyến khích văn hóa đọc phát triển, Thư viện tỉnh đang tiếp tục xây dựng hệ thống mạng lưới thư viện công cộng; tạo điều kiện thuận lợi để bạn đọc được tiếp cận tối đa với các tài liệu; đồng thời, hiện đại hóa, tin học hóa trong lĩnh vực thư viện... Với những kế hoạch, nỗ lực đó, tin rằng, phong trào đọc sách trong toàn tỉnh sẽ ngày càng phát triển.

Thùy Linh